Lẩu rau rừng Cà Mau

Một trong những món ngon nổi tiếng của Cà Mau là lẩu rau rừng, hay rau đồng. Tạo nên sự riêng biệt và độc đáo của món lẩu này chính là một loại rau rừng có tên là đọt choại.

Nhắc đến Cà Mau là nhắc đến vùng đất cuối cùng của Tổ quốc, một vùng từng là rừng thiêng nước độc xưa kia, nơi cuối cùng trong hành trình khám phá đất phương Nam của ông cha ta. Nhưng cũng nơi này, bàn tay ông cha ta đã gây dựng cơ đồ, tạo nên một vùng đồng bằng trù phú, giàu có, đời sống cư dân sung túc. Từ những sản vật địa phương, thiên nhiên phong phú, người Cà Mau từ thưở khai hoang đã biết tận dụng, chế biến thành những món ăn ngon dân dã mà độc đáo, không vùng đất nào trên đất nước ta có được.

 
Lẩu rau đồng Cà Mau

Một trong những món ăn ngon nổi tiếng của Cà Mau là lẩu rau rừng, hay rau đồng. Lẩu cá, lẩu mắm, lẩu rau, canh cá.. các món canh, lẩu là những món ăn lâu đời và nổi tiếng trên khắp vùng đất phương Nam. Tuy có nét tương tự nhau nhưng mỗi vùng có đôi chút khác biệt, để tạo nên khẩu vị riêng cho món lẩu của vùng đất đó.

Người Cà Mau chân chất nhưng rất tinh tế trong ẩm thực. Món ăn của người dân xứ này dù sang hay nghèo, cũng phải tươi ngon, đậm đà. Cá mắm và rau rừng, rau đồng nhiều vô số kể, đó là quà tặng của thiên nhiên dành cho những người khai hoang mở cõi, nên chỉ cần một chút khéo léo trong chế biến, biết bao món ăn ngon sẽ làm người thưởng thức một lần thì không thể nào quên.

Món lẩu ngon nhất phải bắt đầu từ việc chọn cá, chọn mắm. Có rất nhiều loại cá tươi roi rói, mang vị ngon ngọt của vùng đất quê nhà, đã sẵn để làm lẩu. Cá rô, cá sặc rằn, cá lóc.. đều thơm mùi đồng ruộng sông ngòi, nấu lẩu là tuyệt nhất. Rồi những nguyên liệu cơ bản không thể thiếu như cà chua, bông súng, rau ngổ, đậu bắp đã sẵn sàng. Thêm vài loại rau rừng, rau đồng như rau má, đọt nhãn lồng, rau dừa..

Tuy nhiên, "linh hồn" làm nên sự riêng biệt và độc đáo của món lẩu Cà Mau chính là một loại rau rừng có tên là đọt choại. Với loại rau này, lẩu Cà Mau bỗng nhiên nổi tiếng hơn, độc đáo hơn, hương vị quyến rũ hơn. Đọt choại là một loại rau rừng mọc nhiều nơi ở Nam bộ, nhưng tập trung nhiều nhất ở Cà Mau. Thời chiến tranh, người Cà Mau sống trong rừng U Minh Thượng, ăn đọt choại trừ cơm, ngủ giữa lùm đọt choại, sống gắn bó mật thiết bên những lùm choại xanh rờn.

Ngày nay, rau choại vẫn "chọn" rừng U Minh Thượng để sinh sôi phát triển, đặc biệt là khi mùa khô đi qua và mùa mưa bắt đầu đem nước tưới mát mọi nơi. Choại là họ dây leo, sống trong bưng, trũng, mọc trên cả những vùng đất nhiễm phèn, bám đầy trên những thân cây tràm. Thân choại xanh um, đọt ra non mơn mởn, cuộn tròn nhìn rất đẹp mắt. Người Cà Mau muốn nấu nồi lẩu ngon, chỉ cần vào rừng, tự hái về một rổ để nấu, rau mới hái đã ngon lại càng ngon.

Đọt choại xanh mướt, hơi nhơn nhớt như đậu bắp hoặc rau đay, giàu dinh dưỡng, có tính hàn nên ăn rất mát. Nhúng rau vào nồi lẩu sôi sùng sục, vớt ra ăn ngay thì thật giòn thơm, có vị ngọt hậu, quả là một loại rau độc nhất vô nhị xứ này.

Đến Cà Mau, đừng quên thưởng thức món lẩu rau rừng này bạn nhé, ăn một lần bạn sẽ nhớ mãi.

Rau sắng chùa Hương

Rau sắng chùa Hương, là bài viết về loài rau sắng của Tác giả Phạm Thị Thảo, người  sinh ra và lớn lên tại miền đất Phật, Hương Sơn , nơi  được biết đến bởi có Chùa Hương, nổi tiếng với loại rau sắng đã từng đi vào ca dao một thời, khiến không ít người mỗi dịp đi trẩy hội chùa Hương phải tìm mua bằng được loại rau này về làm quà. Cùng đọc và cảm nhận hương vị rau sắng bạn đọc nhé!

Bát canh rau sắng Chùa Hương

Không một ai trong làng nhớ rõ cây rau sắng có từ khi nào, chỉ biết rằng rau sắng được phát hiện trên núi đá vôi đã từ lâu lắm rồi và Hương Sơn quê tôi là xã có số lượng cây rau sắng nhiều nhất cả nước. Và phần lớn những cây rau sắng cổ thụ còn lại là từ đời ông, đời cha trồng từ ngày xưa và để lại cho con cháu. Cũng nhờ thiên thời, địa lợi, rau sắng quê tôi có mùi vị thơm ngon hơn hẳn với các loại rau sắng được trồng từ những nơi khác.

Điều lạ là loài cây thân mộc này sinh trưởng được mùa này qua mùa khác nhờ vào những sườn núi đá vôi và lớp lớp mùn cây, lá rừng nhưng lại có thể bị bệnh mà chết nếu bị “ép” bón các loại phân hữu cơ. Vì thế mà rau sắng còn được mệnh danh là “loài rau thanh tịnh”.

Không giống như các loại rau khác chỉ cần trồng một vài ngày là có thể hái được lá, riêng đối với cây rau sắng, từ khi trồng đến khi hái lá lần đầu tiên phải ít nhất từ 3 đến 5 năm, và chỉ sau 10 năm thì mới thu hoạch số lượng lớn được. Bố tôi xưa kia đi bộ đội cũng từng gắn bó với loại rau này. Ông kể rằng mỗi lần ra quân, bà nội tôi lại đưa cho bố những bọc chứa những đọt rau sắng phơi khô, khi nấu ăn cho vào vài cọng, thay cho mì chính.

Người dân quê tôi cứ đến mùa rau sắng không khí lại tấp nập những người đi thu hoạch. Vì là loại rau quý hiếm mà nổi tiếng thơm ngon, lại giàu chất dinh dưỡng, không những bổ dưỡng cho sức khỏe mà còn có tác dụng chữa bệnh. Khách mua chủ yếu là những người đi trẩy hội chùa Hương, khách tham quan du lịch, đa phần là từ Hà Nội, ngoài những người buôn bán, số người mua về làm quà cho người thân cũng rất nhiều. Người thạo ăn rau sắng thường tìm mua cho được loại sắng “rồng rồng”, tức là những chồi hoa sắng non, lấm tấm như hoa ngâu, để bát canh rau sắng chùa Hương của mình không chỉ có lá mà có cả hoa, không chỉ thơm mát mà còn giòn ngọt và dịu dàng tan trong miệng một cách tiếc nuối…

Rau sắng trông giống như rau ngót cũng được một vài nơi gọi là rau ngót rừng. Rau sắng có hai loại, rau sắng đực và rau sắng cái. Rau sắng đực lại không kết quả mà chỉ ra những chùm hoa, thường được người dân quê tôi gọi bằng cái tên râu rồng. Thứ “ râu rồng” đó thường được mẹ tôi mang về xào với thịt bò. Quả sắng hình bầu dục, to như quả nhót, khi chín có màu vàng sẫm, ăn có vị ngọt đượm như mật ong. Hạt của quả sắng sau khi bóc vỏ đem ninh với xương cũng rất thơm ngon, có vị ngọt, bùi. Quả thật hiếm có loài cây nào mà có thể tận dụng được rất nhiều các bộ phận như rau sắng.

Theo kinh nghiệm của những người dân trong làng, khi nấu rau sắng thì nên nấu suông, không nên nấu kèm với các loại thực phẩm khác, như thế sẽ làm mất đi chất cũng như hương vị của rau sắng. Mẹ tôi vừa chăm chút nhặt từng cọng rau sắng vừa dặn tôi “Những cuống già đã ngắt lá đừng bỏ đi, mà hãy rửa sạch, giã lấy nước cho vào canh, ngọt lắm. Khi rửa rau nên rửa sơ, không vò như rau ngót vì lá sẽ mất nhiều chất, thế mới là biết ăn rau sắng!”. Rau được chế biến và nấu như rau ngót, nhưng khác với rau ngót bởi cái vị ngọt bùi mà ngầy ngậy của rau sắng. Chậm rãi nhai từng chiếc lá, từng đọt ngọt để cảm nhận được vị bùi, vị ngọt, mùi hương thoang thoảng mát mát của chất đạm thực vật thật khó tả.

Không chỉ là thức ăn thơm ngon, bổ dưỡng góp phần làm tăng thêm hương vị của bữa ăn, rau sắng quê tôi còn trở thành vị thuốc, chữa được rất nhiều các loại bệnh. Hồi nhỏ, tôi cũng bị bệnh đường ruột, thế nhưng chẳng phải tìm đâu xa, thứ rau sắng ấy, như một phương thuốc hữu hiệu, đã giúp tôi thoát khỏi căn bệnh này. Cũng bởi vậy, rau sắng cũng là loại rau được các thầy lang khắp nơi tìm kiếm.

Giữa vùng núi đá cheo leo, thiên nhiên dường như đã ưu ái cho miền đất phật một loại đặc sản như thế…Trong lòng những người con xa quê, luôn muốn thứ đặc sản ấy được nhiều người biết tới và trân trọng nó như một loài rau quý của miền đất Phật.

Canh rau lủi

Ngoài rau dớn rừng, rau lủi cũng là loại rau đặc trưng chỉ có nơi miền sơn cước. Đối với đồng bào dân tộc miền núi, rau lủi là món ăn xuất hiện hằng ngày trong mâm cơm.

Theo đông y, rau lủi có vị cay, ngọt, thơm, tính bình, tác dụng thanh nhiệt, giải độc, lợi tiểu. Rau lủi còn có tên khác là kim thất, thuộc loại bò trườn, thân nhẵn với nhiều cành, lá mọc so le, cuống ngắn, đầu nhọn, mọng nước có vị thơm của thuốc bắc. Đối với người đồng bằng, rau lủi hiếm khi tìm thấy ở chợ, có chăng là do những người thân có dịp lên núi hái về làm quà để thay đổi khẩu vị.

Rau lủi chuẩn bị nấu canh tôm - Ảnh: Hòa Nhơn

Ban đầu, rau lủi chỉ là món rau rừng bình thường, chủ yếu đem luộc chấm mắm cái. Sau một thời gian, nhiều người khéo léo chế biến rau lủi theo nhiều cách như xào tỏi, nấu canh tôm tươi. Và canh tôm rau lủi từ đó trở thành món có thể dùng đãi khách. Rau lủi trước khi đem nấu, rửa sạch để ráo, cắt nhỏ. Phi hành thật thơm, trút tôm (băm nhuyễn) đã ướp qua mắm, muối, bột ngọt, tiêu... vào xào sơ, sau đó cho nước vào đun to lửa, để nước sôi một lúc thì trút rau lủi vào. Khi canh sôi trở lại, nếm vừa ăn rồi tắt bếp. Cũng có thể dùng tôm khô để nấu món này, nhưng phải ngâm tôm vào nước ấm cho mềm trước khi đem giã nhuyễn để vị ngọt của tôm hòa quyện vào nước canh.  

Canh rau lủi vừa chín tới, có màu xanh tự nhiên, hơi nhơn nhớt nhưng giòn sừn sựt thoảng mùi hương thuốc bắc. Món canh này dùng vào những ngày nắng thì rất ngon lành.

Rau rừng ở vùng biển

Những năm gần đây tại đảo Cù Lao Chàm (Hội An, Quảng Nam), rau rừng trở thành món ăn đặc sản dành cho du khách. Không chỉ ăn tại chỗ, du khách còn mua về làm quà.

Ở Cù Lào Chàm, rau rừng mọc hoang ở các chân núi, khá phong phú về chủng loại, với vài chục loại: rau dớn, rau sân, rau lủi, mã đề… Cuối xuân, đầu hạ là vào mùa chính thu hoạch rau rừng của đảo này.

Có nhiều cách chế biến rau rừng. Thường người ta trộn nhiều loại với nhau, như vậy mới hội tụ đủ các vị đắng, cay, ngọt, bùi, béo. Đơn giản nhất là luộc rau, chấm mắm cái dầm ớt tỏi (loại mắm được làm bởi những con cá tươi nguyên từ xứ biển nơi đây). Muốn có dĩa rau xào ngon phải chọn những ngọn rau còn non. Đun sôi nước, cho rau vào luộc vừa chín tới, vớt ra nhúng qua nước lọc (để giúp rau giữ màu xanh, khử bớt vị đắng). Cho dầu ăn vào chảo, phi thơm tỏi, bỏ rau vào xào 2 đến 3  phút. Nêm gia vị, rắc ít tiêu, đảo đều. Dĩa rau rừng xào đơn giản thế mà khi dọn ra lúc nào cũng hết trước các món thịt cá.

Ngoài luộc, xào, rau rừng còn nấu canh tôm. Tôm bóc vỏ, ướp gia vị muối, nước mắm, tiêu, hành vừa ăn, xào qua cho chín, để riêng. Nấu nước sôi, thả rau rừng vào, canh sôi cho tôm vào, đợi một lúc thì tắt bếp. Canh rau rừng ăn mát, rất thích hợp trong những ngày hè nóng bức.

Rau rừng Tây Ninh

Miền đất Tây Ninh với điều kiện khí hậu nắng nóng khá khắc nghiệt, được biết đến với câu nói ”Tây Ninh nắng cháy da người”. Chính điều kiện khí hậu như vậy lại giúp cho đất Tây Ninh hiện diện các loại cây rau rừng, rau sông rất riêng – là 1 nguyên liệu góp phần làm nên tên tuổi và sự nổi tiếng của món Bánh Tráng Phơi Sương Trảng Bàng Cuốn Thịt Luộc.

Rau rừng Tây Ninh rất đa dạng và phong phú về chủng loại, hương và vị. Rau rừng cuốn với bánh tráng có đủ các vị: đắng, chát, ngọt, chua, béo, thơm. Đó là rau diếp cá, tía tô, húng quế, húng lủi, cần nước, lá cóc, lá xoài, sao nhái, đót bí bái, lá săng máo, đọt lá bứa, lá trâm ổi, lá bời lời sông, lá lăng, lá lộc vừng, lá mặt trăng, đọt lá săng dẻ, lá đinh lăng, quế vị, ngò tàu, đọt lá chùm mồi, đọt lá trâm… Rau giúp cho món cuốn có đầy đủ hượng vị riêng, nhiều loại có tác dụng tốt cho sức khỏe, hệ tiêu hóa, … và giúp cho người ăn không có cảm giác ngán.

Các loại rau rừng kể trên không phải lúc nào cũng có, mà chúng chỉ có tùy theo từng mùa khác nhau, tập trung nhiều vào đầu mùa mưa. Rau rừng mọc dại theo bờ sông, suối, rừng hoang sẽ được người dân Tây Ninh đi thu hoạch rồi chuyển vào giao cho các quán ăn tại Tây Ninh.

Nhận thấy nhu cầu tiêu thụ rau rừng của các Nhà Hàng, Quán Ăn trên toàn quốc dùng kèm với món Bánh Tráng Trảng Bàng, và các món cuốn ngon khác như: cá chiên xù cuốn bánh tráng, Cá lóc nướng cuốn bánh tráng, Cá Kèo xối mỡ cuốn bánh tráng, bắp bò hấp cuốn bánh tráng.

Chúng tôi đại diện đứng ra làm đầu mối thu mua rau rừng tại địa phương và tiến hàng phân phối, cung cấp rau rừng đúng nguồn gốc Tây Ninh cho các Nhà Hàng, Quán Ăn Ẩm Thực, hay cho các cá nhân có nhu cầu mua lẻ.

Rau rừng của do chúng tôi cung cấp được ”mua tận gốc – bán tận ngọn” nên luôn có giá vừa phải, và cạnh tranh cao so với các nguồn khác.

Các anh/chị hiện đang là chủ của các Nhà hàng ẩm thực, Quán ăn ngon các miền, … muốn tạo cho món ăn của mình một sự đặc biệt, rất riêng và mang đậm chất dân dã, truyền thống trong các Món Cuốn của Nhà hàng. Xin vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi để nhận được sự tư vấn và ưu đãi đặc biệt.

Chúng tôi rất vui lòng và sẵn sàng làm nhà cung cấp loại rau rừng tươi ngon nhất, đúng nguồn gốc Tây Ninh cho quý Nhà hàng, góp phần làm tăng giá trị và đẳng cấp trong từng món ăn của Nhà hàng.

Danh phận rau rừng

Từ những loài rau mọc heo hút ở rừng sâu, là loại thức ăn “thay cơm” khi khó khăn, giáp hạt... của đồng bào dân tộc, nay rau rừng trở thành thực đơn độc đáo và khoái khẩu của rất nhiều du khách tại nhiều nhà hàng ở thành phố du lịch Đà Lạt. Và lần đầu tiên, người ta cũng thấy những loại rau rừng “cù bất cù bơ” đã được các nhà khoa học đưa vào danh mục rau đặc sản có giá trị dinh dưỡng và trị bệnh cho con người.

Rau rừng thành đặc sản

Anh Mai Xuân Dũng, chủ nhân của hệ thống năm nhà hàng rau đặc sản Sân Vườn Quán tại TP Đà Lạt, cho biết trước kia nhiều người ít biết rau rừng, nhưng nay nó là một loại thực phẩm được nhiều nhà hàng kinh doanh hiệu quả. Một số loài rau rừng như lá bép, sam đất, mồng tơi núi, rau phấn... rất được thực khách quan tâm, có giá dao động 40.000-70.000 đồng/đĩa tùy yêu cầu của khách hàng.

“Các loại rau rừng được người ăn yêu thích bởi có giá trị dinh dưỡng cao, sạch sẽ và giá rất bình dân. Nhiều lúc nhà hàng đông khách, nguồn rau rừng không đủ đáp ứng” - anh Dũng nói.

Anh Trần Anh Sơn, thực khách từ TP.HCM, khẳng định lần nào đến Đà Lạt cũng ghé ăn rau rừng ở nhà hàng Sân Vườn Quán. Rau rừng chủ yếu được chế biến thành các món luộc, nấu canh và xào với nhiều nguyên liệu khác. “Các món này ăn vừa ngon vừa lạ miệng nên tôi rất thích” - anh Sơn giải thích.

Đa số rau rừng được các nhà hàng kinh doanh lấy từ “mối” là những hộ đồng bào dân tộc ở các huyện Lạc Dương, Lâm Hà, Đạ Huoai, Đạ Tẻh. Anh Liên Kim, một người chuyên trồng rau rừng ở xã Lát (huyện Lạc Dương), cho hay rau rừng là món ăn đặc trưng của người đồng bào từ nhiều đời nay và có nhiều cách chế biến khác nhau. Từ khi được nhiều nhà hàng đặt mua, anh vừa hái bán vừa tự ươm trồng thêm để đáp ứng nhu cầu.

“Tôi thấy rau rừng dễ trồng, tốn ít công chăm sóc, không độc hại, chế biến nhanh mà người ta rất thích nên sắp tới gia đình sẽ tăng diện tích trồng” - anh khẳng định.

Cũng theo anh Kim, rất nhiều người dân trong vùng đã xin anh giống đem về nhà trồng thử. Không cần làm đất trước khi trồng hay tốn tiền mua phân bón, rau rừng vẫn phát triển tốt nên nhiều người rất thích. “Trước gia đình dùng để làm mấy món ăn trong bữa cơm, nhưng thấy nhiều người thích ăn nên sắp tới phải xin anh Kim nhân giống thêm để trồng bán kiếm thêm thu nhập” - chị Liên Oanh, hàng xóm anh Kim, cho biết.

Nằm dưới khu du lịch Lang Biang (huyện Lạc Dương), nhà hàng Châu Loan cho biết đa số du khách khi đến tham quan ghé vào quán đều hỏi rau rừng. Đặc biệt, hai món rau mồng tơi và cà đắng nấu với thịt bò, thịt trâu được thực khách yêu thích. Để có nguồn rau cung cấp cho thực khách, quán phải dặn “mối” từ rất lâu, thậm chí cho người vào vườn mua trực tiếp. Nhiều lúc rau rừng “cháy hàng”, quán phải thuê người sang tận Gia Lai, Kon Tum mua.

Rau rừng chính là chủ lực của thực đơn vì chỉ cần ngày nào thiếu rau rừng thì ngày đó doanh thu nhà hàng giảm hơn một nửa. “Không chỉ ăn, nhiều du khách còn xin thêm đọt tươi về ươm trong vườn nhà mình. Có lẽ chắc ít bữa nữa nhà hàng phải tạo vườn ươm để bán giống!” - chị Loan, chủ nhà hàng, cười nói.

Ít ai biết rằng phía sau sự xuất hiện của rau rừng trên thị trường đã có những nhà khoa học bắt tay vào việc lập hồ sơ để hỗ trợ việc “thuần hóa” và định danh các loại rau rừng trên bàn ăn của du khách.

Nghiên cứu đưa ra thị trường

Đối với người đồng bào dân tộc đang sinh sống trên địa bàn Lâm Đồng, rau rừng là món ăn không thể thiếu trong mỗi mâm cơm. “Nhìn cách họ hái rau từ rừng về, chế biến thành những món canh, rau luộc, cháo rau... thấy kỳ kỳ làm sao. Nhưng trong những lần đi công tác ở vùng núi, được mời dùng tôi mới thấy bất ngờ bởi vị ngon rất tuyệt vời” - thạc sĩ Lương Văn Dũng (phó khoa sinh học Trường ĐH Đà Lạt, chủ nhiệm đề tài) mở đầu câu chuyện về cơ duyên nghiên cứu rau rừng.

Nhóm nghiên cứu đề tài rau rừng cho biết hiện có 252 tiêu bản khô của 126 loài được lưu giữ tại phòng tiêu bản khoa sinh học ĐH Đà Lạt. Số loài rau rừng được điều tra xác định làm cơ sở cho việc tuyển chọn các loài rau rừng có giá trị.

Từ những loài rau dùng để ăn như lá bép, lân hoa gié, mồng tơi núi, rau phấn, tô hạp nam, bò khai... đến những loài rau làm dược liệu như cần dại (chữa cao huyết áp), cúc áo (ho gà, đau răng, viêm gan), màng tang (phong thấp, đau nhức xương)... tất cả chứa các chất dinh dưỡng như protein, lipid, glucid và một số chứa acid amin không thay thế.

Hầu hết loài rau này được nhóm tìm thấy khắp nơi trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng. Đặc biệt, trong số 126 loài rau rừng có loài đảng sâm (Codonopsi javanica) được xếp vào danh mục Sách đỏ Việt Nam và 32 loài vừa ăn vừa làm thuốc.

Cũng theo thạc sĩ Dũng, việc nhân giống và phát triển rau rừng sạch cung cấp cho thị trường sẽ có rất nhiều thuận lợi nhờ thừa hưởng quy trình trồng rau an toàn, khép kín, tỉ mỉ của nông dân Lâm Đồng. Do đặc thù là rau tự nhiên nên rau rừng rất dễ trồng, phát triển nhanh, không tốn nhiều công chăm sóc. Trong khi đó, nhu cầu rau rừng dành cho thị trường ngày càng tăng, cung không đủ cầu.

“Chúng tôi đã khảo sát một số khách sạn, nhà hàng, chợ về sản phẩm rau rừng. Đa số khách hàng ưa chuộng vì chất lượng dinh dưỡng cao, dễ ăn và giá cả cũng như các loài rau khác” - một thành viên nhóm nghiên cứu khẳng định.

Hiện nhóm nghiên cứu đã chọn được chín loài có giá trị dinh dưỡng cao (cần dại, dưa núi, lá bép, lạc tiên, lỗ bình, rau dớn, ráy thon, sâm đu đủ, sơn địch) và được nhiều người “săn đón” để trồng thử nghiệm. Tất cả đều dễ nhân giống, điều kiện phân bố (ưa sáng, ưa bóng, chịu hạn, thủy sinh), thổ nhưỡng, mùa hoa quả, mức độ tái sinh, thích nghi được địa hình và khí hậu Lâm Đồng. Hơn nữa, rau rừng có thể trồng thâm canh với cây nông sản như cà phê, cao su, điều.

Ông Phan Văn Đát, trưởng phòng quản lý khoa học Sở Khoa học - công nghệ Lâm Đồng, cho biết: “Hiện có nhiều hộ dân đăng ký với chúng tôi xin được trồng thử nghiệm một số loài rau rừng phổ biến. Bên cạnh đó, các nhà hàng, khách sạn trên địa bàn TP Đà Lạt đã đưa vào kinh doanh rau rừng. Đây là một món ăn độc đáo được rất nhiều du khách ưa chuộng”. 

“Bước đầu đề tài đã nghiên cứu và đánh giá khá thành công 126 loài rau rừng. Tất cả đã được lên danh mục rõ ràng, rất thuận lợi cho việc nghiên cứu sau này. Đề tài cũng đã nhìn ra một hướng mới về giá trị dinh dưỡng và kinh tế, đánh thức được việc bảo vệ tài nguyên rau rừng. Trong tương lai, nếu có sự đầu tư, quan tâm của các trung tâm rau xanh, nhà nghiên cứu và các cơ sở kinh doanh rau thì chắc chắn sẽ có sự lan tỏa lớn” - ông Võ Duẫn, trưởng phòng nghiên cứu ứng dụng Trung tâm nghiên cứu ứng dụng phát triển công nghệ thuộc Ban quản lý công nghệ sinh học và nông nghiệp ứng dụng cao Đà Lạt, đánh giá.

6 loại rau rừng đặc sản của người Thái Tây Bắc

Người Thái rất khéo léo và sáng tạo. Để giữ được sự tươi ngon và bổ của các món rau rừng, họ không luộc rau mà có món rau đồ. Rất nhiều thứ rau được trộn lẫn vào nhau, cho lên sửng để hấp như đồ xôi. Đây là món ăn đã trở thành bản sắc độc đáo của người Thái.

1. Rau sắng

Còn gọi là rau ngót rừng. Loại rau này thường có vào khoảng đầu hạ, nhiều nơi bán cả trăm ngàn một 1kg, nhưng Sơn La thì chỉ 10 ngàn là có một bó rau đủ cho cả nhà ăn thoải mái. Rau được chế biến và nấu như rau ngót, nhưng khác với rau ngót bởi cái vị bùi bùi mà ngầy ngậy khó tả.

Rau sắng có thể nấu với xương, thịt băm hoặc nấu không.

2. Rau dớn - dương xỉ
Ai không biết cứ tưởng đây là dương xỉ, nhưng kỳ thực nó ăn rất dòn, thú vị nhất là làm nộm hoặc xào tỏi.

Rau dớn, ăn không quen thấy hơi nhớt và chát, nhưng quen rồi
 thì lại muốn thưởng thức lần tiếp theo.

3. Hoa đu đủ đực
Loại rau này thường được bán kèm quả cà rừng để làm nộm: thứ này cũng được bán ở chợ như những thứ rau nhà.

Hoa đu đủ đực và quả cà rừng

Món hoa đu đủ đực xào này rất tốn đồ uống.

 

4. Cây vón vén
Các mế người Thái còn hay gọi vui là lá vén váy. Nó có vị chua chua, thường được dùng để nấu canh chua, đặc biệt dùng nấu với cá hoặc xương thì ngon chưa từng thấy.

 

Lá vén váy, thứ cây không thể thiếu khi nấu canh chua.
Phía sau là quả trám đen, cũng là thứ đặc sản đồng bằng hiếm có.

 
4. Măng rừng
Có vô vàn các loại măng như: măng vầu, măng nứa, măng mai, măng trúc, măng sặt, măng nứa, măng lay… thứ thì ngọt, thứ thì đắng, thứ màu trắng, thứ lại hơi vàng, thứ lại tim tím… tất tần tật các loại măng đều có thể dùng được với nhiều cách nấu khác nhau: luộc, xào, nấu canh, làm măng ớt, măng chua hoặc phơi khô để ăn dần…
 
Đặc biệt món măng nướng chấm chẳm chéo đã trở thành thứ đặc sản không phải ai cũng có may mắn thưởng thức.

Măng có nhiều ở tây bắc khi mùa mưa bắt đầu, cũng là lúc hoa ban nở rộ.
 

5. Hoa ban, ngọn ban
Hoa ban thường được nấu canh cùng măng đắng như khẳng định thêm về mối tình khăng khít giữa chàng Kho và nàng Han. Đọt non của cây hoa ban cũng thường được lấy về xào hoặc xôi lên rất ngon: chát chát, bùi bùi, ngọt ngọt.

Ngọn cây móc, cây song mây.

 

Món cháo bổ dưỡng này nấu từ thịt chuột rừng, ngọn cây móc, cây song mây…Những thứ cây rừng dùng làm rau của người thái nhiều vô kể, xin dừng lại ở đây. Chỉ mong bạn nhớ rằng những loại rau rừng, rau dại kể trên của Tây Bắc còn được coi là rau sạch vì mọc trong rừng tự nhiên hay mọc hoang dại ven suối chảy qua các làng bản. Hi vọng, khi đến Tây Bắc bạn có dịp thưởng thức chúng.